PRO: contra zzp.

Voormalig FNV-bestuurder en PRO-Kamerlid Mariëtte Patijn stelt vragen aan minister Vijlbrief over de concept-Zelfstandigenwet van minister Aartsen. Opnieuw dreigt politieke weerstand ten koste te gaan van honderdduizenden zelfstandig ondernemers.

Terwijl honderdduizenden zelfstandig ondernemers al jarenlang wachten op duidelijkheid over hun rechtspositie, tekent zich in Den Haag opnieuw een politieke strijd af.

PRO-Kamerlid Mariëtte Patijn, voormalig FNV-bestuurder en bestrijder van ‘schijnconstructies’, stelt de verhouding tussen de nieuwe Zelfstandigenwet en bestaande SER-afspraken ter discussie. Patijn vraagt expliciet of de Zelfstandigenwet eerdere SER-afspraken doorbreekt en of sociale partners voldoende zijn betrokken.

Comité ZZP vindt dat een opmerkelijke prioriteit.

De Nederlandse polder is traditioneel ingericht rond werkgevers en werknemers. Hoewel zelfstandigen inmiddels ook binnen de SER vertegenwoordigd zijn, betekent dit niet dat hun belangen daarmee voldoende worden behartigd.

Zelfstandigen hebben een eigen positie. Toch worden afspraken tussen traditionele sociale partners telkens opnieuw als maatstaf gebruikt voor wetgeving die juist hen raakt.

Wie heeft eigenlijk bepaald dat de traditionele polder namens alle zelfstandig ondernemers mag spreken?

PRO: niet zo progressief voor zelfstandigen

Dat een voormalig FNV-bestuurder kritisch kijkt naar wetgeving voor zelfstandigen, zal niemand verbazen. Maar hoe progressief is een arbeidsmarktvisie waarin het werknemerschap de norm blijft en andere arbeidsvormen voortdurend ter discussie staan?

Werknemers verdienen bescherming, goede arbeidsvoorwaarden en bestaanszekerheid. Zelfstandig ondernemers verdienen duidelijke regels, ondernemersvrijheid en rechtszekerheid.

Het ene hoeft niet ten koste te gaan van het andere.

Een werkelijk progressieve arbeidsmarkt erkent niet alleen het recht om werknemer te zijn, maar ook het recht en de ruimte om zelfstandig ondernemer te zijn.

Zelfstandigen betalen de prijs voor politieke besluiteloosheid

Jarenlang heeft de politiek onvoldoende duidelijkheid weten te creëren over de beoordeling van arbeidsrelaties. Ondertussen is de handhaving op schijnzelfstandigheid hervat.

Opdrachtgevers vermijden risico's. Zelfstandigen verliezen opdrachten of worden richting een dienstverband gedwongen. Niet altijd omdat hun werkzaamheden zijn veranderd, maar omdat opdrachtgevers juridische onzekerheid vrezen.

Zelfstandigenwet: een eerste poging

De Zelfstandigenwet is zeker niet perfect. De zelfstandigentoets, werkrelatietoets en verdere uitwerking verdienen kritische aandacht.

Maar kritiek op onderdelen is iets anders dan noodzakelijke wetgeving tegenhouden omdat deze afwijkt van bestaande polderafspraken.

Comité ZZP vraagt PRO om duidelijkheid

Wij stellen Mariëtte Patijn en PRO daarom drie vragen:

Erkent PRO zelfstandig ondernemerschap als volwaardige arbeidsvorm naast het werknemerschap?
Hoe wil PRO de rechtszekerheid van zelfstandigen verbeteren als de Zelfstandigenwet volgens haar niet de juiste oplossing is?
Waarom zouden traditionele sociale partners zwaarder moeten wegen dan de belangen en ervaringen van zelfstandig ondernemers zelf?

Zelfstandig ondernemerschap is geen gunst van de politiek.

PRO mag kritisch zijn op de Zelfstandigenwet. Maar wie bezwaar maakt tegen een nieuwe wettelijke positie voor zelfstandigen, moet ook een geloofwaardig alternatief presenteren.

Zelfstandig ondernemers hebben lang genoeg gewacht.

Natuurlijk mogen mensen niet gedwongen worden als zelfstandige te werken.
Maar mensen die bewust en daadwerkelijk ondernemen, mogen evenmin richting een dienstverband worden gedwongen.

Zelfstandigen zijn geen werknemers die nog overtuigd moeten worden.

In het politieke debat wordt zelfstandig ondernemerschap nog te vaak behandeld als een afwijking van het vaste dienstverband. Alsof iedereen uiteindelijk werknemer zou moeten zijn.

Dat doet geen recht aan de werkelijkheid.

Nederland kent een grote groep professionals die bewust kiest voor ondernemerschap. Mensen die verantwoordelijkheid willen dragen voor hun eigen opdrachten, tarieven, verzekeringen en toekomst.

Die keuze verdient respect. Geen voortdurende politieke achterdocht.

< Ouder bericht

Nieuwer bericht >

Geef zelfstandig ondernemerschap een eigen plek in de wet

door secretaris • 28 oktober 2026

Nederland telt ruim een miljoen zelfstandigen zonder personeel. Veel van hen kiezen bewust voor ondernemerschap. Ze investeren, nemen risico’s, zoeken klanten en dragen verantwoordelijkheid voor hun eigen inkomen en toekomst. Het Burgerlijk Wetboek regelt verschillende overeenkomsten waaronder zij werken. Toch ontbreekt een algemene wettelijke omschrijving van zelfstandig ondernemerschap. Dat roept een vraag op: verdient zelfstandig ondernemerschap, naast de arbeidsovereenkomst, een duidelijker eigen plaats in de wet? De contractvorm is geregeld, de ondernemer niet algemeen omschreven Artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek beschrijft wanneer sprake is van een arbeidsovereenkomst. Arbeid, loon en werken in dienst van een ander vormen daarbij de kern. Rondom deze overeenkomst is een uitgebreid stelsel van werknemersbescherming gebouwd. Het Burgerlijk Wetboek kent ook de overeenkomst van opdracht en aanneming van werk. Die regelen belangrijke contractvormen waarvan zelfstandigen gebruikmaken. Ze geven geen echter algemene omschrijving van wie zelfstandig ondernemer is. Dat onderscheid doet ertoe. De overeenkomst waaronder iemand werkt, heeft een wettelijke plaats. Zelfstandig ondernemerschap als zodanig heeft binnen het Burgerlijk Wetboek geen vergelijkbare algemene omschrijving. Ondernemerschap is juridisch al relevant Nederland kent verschillende ondernemersbegrippen. De inkomstenbelasting en de btw hebben ieder hun eigen criteria. Ook binnen het Burgerlijk Wetboek bestaan begrippen voor specifieke doeleinden, zoals de handelaar in het consumentenrecht. Die begrippen beantwoorden echter niet automatisch de vraag of iemand een bepaalde opdracht als zelfstandige uitvoert. Ondernemer zijn en een arbeidsovereenkomst hebben, sluiten elkaar niet in alle omstandigheden uit. Iemand kan een eigen bedrijf hebben en daarnaast in loondienst werken. Ook bij de beoordeling van een arbeidsrelatie speelt ondernemerschap al een belangrijke rol. De Hoge Raad heeft bevestigd dat ondernemerschap volwaardig moet worden meegewogen. Daarbij kunnen ook omstandigheden buiten de betreffende opdracht meetellen, zoals acquisitie, reputatie en het aantal opdrachtgevers. Tussen de relevante omstandigheden geldt geen vaste rangorde. Die erkenning is belangrijk. Echter: zij is ontwikkeld in de rechtspraak. Een expliciete wettelijke omschrijving van zelfstandig ondernemerschap als tegenhanger van de arbeidsovereenkomst ontbreekt nog steeds. Geef ook de bewuste keuze betekenis De wens om ondernemer te zijn, maakt iemand onder het huidige recht nog geen zelfstandige. Een contract met het opschrift ‘overeenkomst van opdracht’ is evenmin voldoende. De overeengekomen rechten en verplichtingen en de uitvoering daarvan bepalen hoe de arbeidsrelatie juridisch wordt beoordeeld. Daarmee is de politieke vraag niet beantwoord: welke betekenis zou een aantoonbaar vrije en geïnformeerde keuze voor ondernemerschap in de wet moeten krijgen? Die keuze hoeft niet op zichzelf beslissend te zijn. Zij kan worden verbonden aan objectieve kenmerken: zelfstandig opdrachten verwerven, investeren, eigen tarieven bepalen, verantwoordelijkheid dragen voor het resultaat en ondernemersrisico lopen. Wie wettelijke erkenning van ondernemerschap bepleit, moet daarom duidelijk maken welke combinatie van keuzevrijheid en feitelijke zelfstandigheid daarvoor nodig is. Andere Europese landen bieden aanknopingspunten Andere Europese landen geven ondernemerschap en zelfstandig werk op verschillende manieren een wettelijke plaats. Duitsland omschrijft in § 14 van het Bürgerliches Gesetzbuch wie bij het aangaan van een rechtshandeling als ondernemer handelt. - Italië kent zowel een ondernemersbegrip als afzonderlijke bepalingen over zelfstandig werk. - België heeft een breed ondernemingsbegrip vastgelegd in het Wetboek Economisch Recht. Die begrippen hebben verschillende functies en zijn niet zonder meer gelijk aan de Nederlandse zzp’er. - Spanje biedt een directer aanknopingspunt. De Ley 20/2007 del Estatuto del trabajo autónomo omschrijft zelfstandig werkenden en regelt hun rechten en plichten. Daarbij is onder meer vereist dat zij voor eigen rekening en buiten de leiding en organisatie van een ander werken. Deze voorbeelden lossen de grens tussen zelfstandigheid en werknemerschap niet vanzelf op. Ze laten wel zien dat een expliciet wettelijk kader voor ondernemerschap of zelfstandig werk mogelijk is naast werknemersbescherming. Maak duidelijk wat wettelijke erkenning moet opleveren Comité ZZP pleit ervoor te onderzoeken hoe zelfstandig ondernemerschap een eigen wettelijke omschrijving en duidelijke rechtsgevolgen kan krijgen. Daarbij moet vooraf helder zijn wat zo’n regeling oplevert. Welke kenmerken wijzen op daadwerkelijke zelfstandigheid? Hoe weegt de bewuste keuze mee? En welke zekerheid kunnen opdrachtgever en opdrachtnemer daaraan ontlenen voordat zij gaan samenwerken? Een wettelijke regeling moet meer bieden dan symbolische erkenning. Zij moet bijdragen aan een begrijpelijke en voorspelbare beoordeling, met waarborgen tegen schijnzelfstandigheid en behoud van werknemersbescherming. Het Nederlandse recht erkent ondernemerschap al op verschillende plaatsen. De rechtspraak geeft het betekenis bij de beoordeling van arbeidsrelaties. De volgende vraag is of de wetgever die erkenning duidelijker en samenhangender moet vastleggen. Het wordt tijd dat de wet ook positief omschrijft wat daadwerkelijk zelfstandig ondernemerschap inhoudt — en welke rechtsgevolgen daaraan verbonden zijn.