Comité ZZP heeft met gemengde gevoelens kennisgenomen van het coalitieakkoord. Positief is dat eindelijk recht wordt gedaan aan het bestaan van de zzp’er in de Nederlandse wetgeving. Het is winst dat zelfstandigen niet langer als ‘het probleem’ worden weggezet, maar worden erkend als een onmisbaar onderdeel van de oplossing voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt. Tegelijkertijd zijn wij diep teleurgesteld en geschokt dat het kabinet blijft vasthouden aan sectorale uitzonderingen. Juist nu de hoogste rechter opnieuw bevestigt dat de beoordeling van een arbeidsrelatie uitsluitend individueel en per overeenkomst mo

Sectorale uitsluiting druist in tegen recht en realiteit

Dat het kabinet lijkt te mikken op uitsluiting van de sectoren zorg, onderwijs en kinderopvang vinden wij ronduit absurd. Niet in de laatste plaats omdat datzelfde kabinet stelt de arbeidsomstandigheden in deze sectoren te willen verbeteren in het kader van goed werkgeverschap. Het langdurige gebrek aan dat goede werkgeverschap is nu juist een van de belangrijkste redenen waarom professionals in deze sectoren kiezen voor het zelfstandig ondernemerschap.

Door zelfstandigen collectief te weren, wordt de kern van het probleem niet opgelost maar verergerd. Het resultaat is voorspelbaar: minder capaciteit, hogere werkdruk en verdere ontwrichting van essentiële publieke diensten.

Stel het handhavingsmoratorium per direct in

Bij aantreding van het nieuwe kabinet is het cruciaal dat het handhavingsmoratorium onmiddellijk wordt ingesteld, totdat er deugdelijke en heldere wetgeving ligt. Wetgeving die vooraf duidelijkheid biedt aan álle partijen: werkenden, opdrachtgevers en toezichthouders.

De huidige handhaving, zoals die door de Belastingdienst is vormgegeven, heeft aantoonbaar geleid tot gaten in het arbeidspotentieel van zorg, onderwijs en kinderopvang. Instellingen worstelen om hun wettelijke en maatschappelijke taken te vervullen. Zorgkoepels spreken het niet altijd hardop uit, maar vragen wel degelijk om ruimte voor zelfstandige professionals om aan hun zorgplicht te kunnen blijven voldoen.

EU-recht biedt geen ruimte voor willekeur

Volgens het EU-recht mogen regels die ondernemers beperken uitsluitend worden ingevoerd wanneer zij:

• Niet-discriminerend zijn
• Gerechtvaardigd worden door dwingende redenen van algemeen belang
• Proportioneel zijn

Het is volstrekt onduidelijk hoe sectorale uitsluiting van juist deze sectoren aan deze criteria voldoet. Zonder overtuigende rechtvaardiging is dergelijke wetgeving juridisch kwetsbaar en maatschappelijk onverantwoord.

Dienende overheid vraagt om moderne wetgeving

Toonaangevende instituties (als Hoge Raad  en Raad van State) benadrukken dat de overheid zich beter moet verstaan met haar burgers. Een overheid die dient in plaats van dwingt. Dat vraagt om helpende, realistische en uitvoerbare wetgeving — niet om regels die de afstand tussen overheid en werkenden vergroten en Nederland verder vastzetten.

Zzp’ers vragen niet om ‘bescherming’ gebaseerd op arbeidswetgeving uit 1907.

Zij vragen om erkenning van de realiteit van vandaag. De Nederlandse arbeidsmarkt is dringend toe aan een grondige modernisering die recht doet aan alle werkenden, ongeacht contractvorm.

De zelfstandigenwet kan een stap in de goede richting zijn en biedt hoop. Maar één stap is niet genoeg voor de noodzakelijke herziening. Daarvoor is politieke moed nodig.

Wat Comité ZZP betreft is de opdracht helder: aan de slag — mét politieke moed.

René Dongelmans
Voorzitter Comité ZZP