De grootste misvattingen in de arbeidsmarktdiscussie over zzp'ers draaien vaak om schijnzelfstandigheid, sociale zekerheid en de mate waarin zzp'ers vrijwillig voor deze werkvorm kiezen. Deze misvattingen leiden regelmatig tot beleid dat voorbijgaat aan de realiteit van het zelfstandig ondernemerschap.

Inbedding als doorslaggevend criterium

Een veelvoorkomende misvatting is dat 'ingebed' werk automatisch een dienstverband zou betekenen. Na de Deliveroo-uitspraak van de Hoge Raad zijn adviseurs en organisaties massaal gaan veronderstellen dat zzp'ers die ingebed werk doen (bijvoorbeeld een journalist bij een mediabedrijf of een docent bij een onderwijsinstelling) in loondienst horen te zijn. Dit is onjuist: de Wet DBA vereist een holistische benadering waarbij álle feiten en omstandigheden worden meegewogen, niet slechts één element.

Verlangen naar een vaste baan

Een tweede belangrijke misvatting is dat zzp'ers eigenlijk liever in loondienst zouden willen. Onderzoek van Intelligence Group toont aan dat slechts 10% van de zzp'ers naar een vaste baan verlangt, terwijl 55% expliciet aangeeft nooit meer terug te willen naar een vast contract. Uit een ledenonderzoek van werkgeversorganisatie AWVN blijkt dat 67% van de zzp'ers niet bereid is om in dienst te gaan, ondanks dat werkgevers dit aanbieden. Veel zelfstandigen prefereren vrijheid boven vastigheid.

Sociale zekerheid en kwetsbaarheid

Een derde misvatting betreft de veronderstelling dat zzp'ers geen sociale zekerheid wíllen. Onderzoek wijst uit dat veel zzp'ers wel bereid zijn te betalen voor sociale zekerheid, maar alleen als ze de vrijheid behouden om als ondernemer te blijven werken. De discussie over kwetsbare zzp'ers leidt tot voorstellen zoals een minimumuurtarief van €35, waarbij lager betaalde zzp'ers automatisch als werknemer zouden worden aangemerkt. Dit gaat echter voorbij aan het feit dat niet alle laagbetaalde zelfstandigen zich kwetsbaar voelen of per se bescherming nodig hebben.

Complexiteit van de wet

Een vierde misvatting is dat de Wet DBA extreem ingewikkeld zou zijn. In werkelijkheid is deze wet grotendeels een "lege huls" die voornamelijk de VAR-verklaring heeft afgeschaft. De onduidelijkheid ontstaat niet zozeer door de wet zelf, maar door gebrek aan heldere uitvoeringsrichtlijnen, waardoor opdrachtgevers huiverig worden om zzp'ers in te huren.

Economische impact

Ten slotte bestaat de misvatting dat het beperken van zzp-arbeid de arbeidsmarkt helpt. In de praktijk heeft de strenge handhaving sinds 2025 geleid tot een krimpende markt voor zzp'ers, dalende tarieven door toegenomen concurrentie, en personeelstekorten in sectoren zoals zorg en kinderopvang waar zzp'ers cruciaal blijven. Bedrijven zijn door angst voor sancties massaal gestopt met het inhuren van zelfstandigen, wat de flexibiliteit van de arbeidsmarkt ernstig beperkt.

Met dank aan:

• https://www.zzp-erindezorg.nl/blog/6-misvattingen-over-schijnzelfstandigheid-wat-verandert-er-echt-in-2025/
• https://heronadvies.nl/blog/7-misvattingen-over-schijnzelfstandigheid-zzpers
• https://www.directpayrolling.nl/blog/steeds-minder-zzpers-willen-vaste-baan/
• https://www.accountant.nl/nieuws/2025/2/onderzoek-meeste-zzpers-willen-niet-in-loondienst-werken/
• https://www.zipconomy.nl/2025/11/zzpers-willen-gerust-betalen-voor-sociale-zekerheid-als-ze-maar-de-vrijheid-krijgen-om-te-ondernemen/
• https://www.socialevraagstukken.nl/versterk-de-veerkracht-van-de-zzper/
• https://www.zelfstandigennederland.nl/persbericht-vzn-aanpak-schijnzelfstandigheid-schiet-zijn-doel-ver-voorbij/
• http://www.arbeidsdeskundigen.nl/nvva/actueel/hoe-ziet-de-arbeidsmarkt-voor-zzp-ers-eruit-sinds-1-januari-2025
• https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/19/afname-aantal-zzp-ers-na-jarenlange-stijging
• https://striive.com/nl/blog/grip-op-het-zzp-dossier-feiten-en-inzichten-over-zelfstandigen-zonder-personeel-in-2023
• https://inhuurdesk.nl/grip-op-het-zzp-dossier-feiten-en-inzichten-over-zelfstandigen-zonder-personeel-in-2023/
• https://www.ser.nl/-/media/ser/downloads/adviezen/2010/visie-zelfstandigen-zonder-personeel.pdf
• https://www.zelfstandigondernemers.nl/actueel/nieuwe-wetten-en-regels-voor-zzpers-in-2026
• https://www.7dtv.nl/video/4019/starten-als-zzp-er-zzp-er-worden-vermijd-deze-vijf-misvattingen
• https://www.bouwendnederland.nl/nieuws/algemeen/handhaving-zzp-dit-verandert-er-in-2026
• https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/07/07/wetsvoorstel-voor-meer-duidelijkheid-zzpers-en-sterkere-positie-laagbetaalde-schijnzelfstandigen-naar-de-kamer
• https://www.vanoers.nl/nieuws/belastingadvies/uitstel-van-verzuimboetes-bij-schijnzelfstandigheid-naar-aanleiding-van-moties-ingediend-door-de-tweede-kamer/
• https://www.fnvzzp.nl/nieuwsbericht/2025/06/de-waarde-van-zzp-ers-in-de-zorg
• https://www.codeverantwoordelijkmarktgedrag.nl/nieuws/blog-geert-van-de-laar-de-zzper-geen-win-win-maar-verlies-verlies/